Fysische beschadigingen aan vissen en hun leefomgeving;

Onderhoud van waterlopen en waterplantenbeheer

Door het uitvoeren van onderhoudswerken zoals het ruimen van slib en het maaien van kruid in en om het water kan vissterfte optreden. Maaien in het voorjaar - tijdens de paaiperiode - kan veel rechtstreekse schade toebrengen aan paaiende vissen, aan afgezette eieren op planten en aan visbroed. Onrechtstreeks worden ook de habitat van vissen (voortplanting, schuilplaatsen) vernietigd.
Het te vroeg en te grondig weghalen van alle waterplanten kan de weg vrijmaken voor een explosieve groei van draadalgen, waterpest enz., zodat extra onderhoudsbeurten noodzakelijk worden. Baggerwerken hebben naast directe schade aan vis, broed en eieren ook gevolgen voor de waterkwaliteit (vertroebeling, zuurstofgebrek, eutrofiering). Bij ondeskundige slijk- en kruidruimingen komen vaak een groot aantal vissen met het slib en de planten op de oevers terecht.

Met de waterbeheerder kan overlegd worden om het maaibeheer aan te passen door gezonder en alternerend te maaien. Hierdoor wordt een totaal verlies aan habitat, paai- en opgroeigebied voor vissen zoveel mogelijk beperkt.

Het maaisel moet na een maaibeurt eveneens niet het water verwijderd worden om de aanvoer van nutriŽnten te voorkomen. In visrijke wateren is het alleszins aangewezen om de beheers- en onderhoudswerken te beperken tot de zones waar problemen voor de waterafvoer worden verwacht. Ook door het aanplanten van houtige gewassen op de oever (beschaduwing) kan overmatige vegetatiegroei in de waterlopen tegengegaan worden..

Juiste keuzes omtrent de gebruikte onderhoudsmethode, de frequentie en het tijdstip (najaar) zijn eveneens belangrijk om de vissen tijdens de werken de kans te geven te vluchten. Bij voorkeur worden ruimingen en baggerwerken vermeden bij hoge (water)temperaturen, tijdens de winterperiode (winterrust) en tijdens de paaitijd (maart tot mei).

Waterkrachtcentrales en pompgemalen,

Waterkrachtcentrales en pompgemalen veroorzaken schadelijke effecten en vissterfte bij migrerende vissen. De sterfte wordt veroorzaakt doordat vissen in contact komen met delen van het schoepenrad, propeller of turbine en door de drukverschillen. Vissen vertonen snij wonden, schubverlies en inwendige verwondingen. Naast onmiddellijke doding treedt ook verlate sterfte op.

De schade veroorzaakt door een pompgemaal kan afhankelijk van het type sterk variŽren. De voorkeur gaat uit naar de meest visvriendelijke systemen zoals vijzelgemalen. Bij waterkrachtcentrales op visrijke wateren is het aangewezen systemen voor viswering en visgeleiding te voorzien. Hiermee wordt visschade voorkomen of tenminste tot minimale proporties teruggebracht. Indien de schade aan de vissen ontoelaatbaar is, moet het definitief sluiten van de waterkrachtcentrale worden overwogen.

Foutieve behandeling van vissen,

Een onvoorzichtige manipulatie van een vis veroorzaakt in eerste instantie beschadiging van de slijmhuid en schubverlies. Dit kan leiden tot schimmelinfecties en eventueel sterfte. Hiermee dient men bij visuitzettingen, visserijkundig onderzoek en het hengelen steeds rekening te houden. Het verdient de aanbeveling om vissen steeds met vochtige handen aan te raken en contact met ruwe materialen te vermijden. Het lichaam van een vis wordt normaal ondersteund door het water. Een vis laten vallen of van op een hoogte terug in het water gooien kan dus ernstige inwendige letsels veroorzaken, zeker bij grotere exemplaren.

Het ondeskundig gebruik van aas of lokvoer kan eventueel ook vissterfte veroorzaken. lokaas mag enkel natuurlijke producten bevatten onder een vorm die de vis ook werkelijk kan verteren. Zoniet bestaat er kans op darmverstopping of vergiftiging met de dood als gevolg.

Vissterfte door foutieve manipulatie vormt doorgaans enkel een probleem in kleine drukbeviste wateren. Het is daarom belangrijk hengelaars hierover te informeren. De juiste behandeling van vissen bij het hengelen wordt omschreven in de folder over de Code van Goede Hengelpraktijk, die bij elk secretariaat van de Visserijcommissie verkrijgbaar is.